Μήλος - Διάσημη όπως και η Αφροδίτη της

Μήλος - Διάσημη όπως και η Αφροδίτη της


Στη νοτιοανατολική άκρη των Κυκλάδων, 86 ναυτικά μίλια από τον Πειραιά και με έκταση 151 τ.χλμ, βρίσκεται η πανέμορφη Μήλος. Διάσημη όπως η Αφροδίτη της, μυστηριώδης όπως οι Κατακόμβες της, παραμυθένια όπως οι παραλίες της. Θεόρατα βράχια λευκά, κίτρινα, κόκκινα, χάνονται στο βάθος της θάλασσας. Σπηλιές απόκοσμες που σε προκαλούν για εξερεύνηση.

Καθώς στρίβουμε για να μπούμε στο λιμάνι, οι δυο χαρακτηριστικές “καθιστές Αρκούδες” μας καλωσορίζουν. Και το πλοίο ταξιδεύει και ταξιδεύει, ώρα πολλή, καθώς ο Αδάμαντας είναι ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Μεσογείου. Λευκά σπίτια σκαρφαλωμένα στο λόφο μας χαμογελούν. Η περιοχή του Αδάμαντα άρχισε να κατοικείται το 1824 από Κρήτες πρόσφυγες, από τα Σφακιά. Μέχρι τότε ονομαζόταν Αλαμάντο και είχε ελάχιστα κτίρια. Η επίσημη ίδρυσή του έγινε το 1835 και γρήγορα απέκτησε τη δική του ιστορία, λόγω της στρατηγικής σημασίας του λιμανιού του. Επισκεπτόμαστε την Αγία Τριάδα, εκκλησία με σπάνια αρχιτεκτονική του 1600 και την Κοίμηση της Θεοτόκου. Σημαντικό είναι και το Συνεδριακό Κέντρο της Μήλου “Γεώργιος Ηλιόπουλος”, που κατασκευάσθηκε εδώ με ιδιωτική πρωτοβουλία.

Λίγο πιο πέρα από τον Αδάμαντα βρίσκονται ο Τριοβάσαλος και ο Πέρα Τριοβάσαλος, δυο πυκνοκατοικημένα χωριά, στα οποία το Πάσχα αναβιώνει ένα παλιό έθιμο, το κάψιμο του Ιούδα. Πρωτεύουσα της Μήλου είναι η Πλάκα, κτισμένη γύρω από το παλιό Κάστρο, με καθαρά κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική. Λευκά σπίτια, περιποιημένες αυλές και λουλούδια στα μπαλκόνια. Μα πάνω απ’ όλα θαυμάσια θέα στον κόλπο της Μήλου και ένα καταπληκτικό ηλιοβασίλεμα.

Εδώ βρίσκονται το Αρχαιολογικό και το Λαογραφικό Μουσείο του νησιού. Στην κορυφή του Κάστρου, που χτίστηκε το 13ο αι. από βενετούς άρχοντες του νησιού, η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου ή Παναγιάς της Σχοινιώτισσας ή Μέσα Παναγιάς (επειδή βρίσκεται μέσα στο Κάστρο), χτισμένη στη θέση πολύ παλιάς εκκλησίας, που ανατινάχθηκε από τους Γερμανούς. Μία επίσης αξιόλογη εκκλησία είναι η Υπαπαντή του Χριστού ή Θαλασσίτρα με εικόνες του 17ου αι. Τα βήματά μας, μας οδηγούν στις Κατακόμβες, περνώντας μέσα από το χωριό Τρυπητή με τους γραφικούς ανεμόμυλους. Οι Κατακόμβες της Μήλου, μαζί με αυτές της Ρώμης και των Αγίων Τόπων, είναι οι αξιολογότερες σε παγκόσμιο επίπεδο. Ένα μονοπάτι από τις Κατακόμβες οδηγεί στα ερείπια του αρχαίου θεάτρου, το οποίο ανήκε σε πόλη των Ρωμαϊκών χρόνων, που καταστράφηκε τον 5ο αι. μ.Χ. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως κεραμικά, τα γνωστά “μηλιακά αγγεία”. Εδώ ανακαλύφθηκε το 1820, το άγαλμα της Αφροδίτης της Μήλου.

Παίρνουμε το δρόμο για το Κλήμα, ένα “ιδιόμορφο” χωριό της Μήλου, καθώς τα “σύρματα”, κτίσματα που είχαν κατασκευασθεί για να προστατεύουν οι ντόπιοι τις βάρκες τους, σήμερα έχουν διαμορφωθεί σε καταλύματα. Βαμμένα με έντονα χρώματα δίνουν μια άλλη διάσταση στο αιγαιοπελαγίτικο τοπίο. Σε μικρούς κόλπους βρίσκουμε κτισμένους πανέμορφους οικισμούς, όπως τα Μαντράκια, ο Φυροπόταμος, η Αρετή και το Φουρκοβούνι. Από τον Αδάμαντα, ακολουθώντας μια άλλη διαδρομή που θα μας οδηγήσει τελικά στα Πολλώνια, σταματάμε στην προϊστορική πόλη της Φυλακωπής, με πολλά αρχαιολογικά ευρήματα. Ανασκαφές της Αγγλικής Αρχαιολογικής Σχολής έφεραν στο φως διαδοχικές εγκαταστάσεις, που χρονολογούνται μεταξύ 2300 και 1100 π.Χ., ενώ ανακαλύφθηκαν και προηγούμενα οικιστικά στρώματα. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η Μήλος, αυτή την εποχή, παρουσίασε μεγάλη ανάπτυξη και έγινε το σπουδαιότερο κέντρο του Κυκλαδικού Πολιτισμού. Η πρώτη πόλη (Φυλακωπή I) ανήκει στην Πρωτοκυκλαδική Εποχή και καταστράφηκε γύρω στο 2000 π.Χ., πιθανόν από σεισμό. Οι εμπορικές δραστηριότητες και κυρίως η εξαγωγή αντικει-μένων οψιδιανού ήταν σε άνθηση. Τα κτίρια είναι πέτρινα, υπήρχε υποτυπώδες ρυμοτομικό σχέδιο, ενώ το νεκροταφείο της πόλης ήταν μεγάλο και καλά οργανωμένο. Η δεύτερη πόλη (Φυλακωπή II, 2000-1600 π.Χ.) χτίστηκε στα ερείπια της πρώτης και ανήκε στη Μεσοκυκλαδική Εποχή. Οι εμπορικές συναλλαγές με την Κρήτη αναπτύσσονται, όπως και η κεραμική τέχνη. Η πόλη καταστράφηκε πιθανόν από πυρκαγιά, αν και οι εισβολείς δεν άφησαν πίσω τους ίχνη. Η τρίτη πόλη (Φυλακωπή III, 1600-1100 π.Χ.) χτίστηκε γρήγορα και μάλιστα ήταν μεγαλύτερη, ισχυρότερη, περιτοιχισμένη και με σύγχρονο ρυμοτομικό σχέδιο. Η εγχώρια κεραμική έχει επιρροές από τη μινωική κεραμική, όπως προκύπτει από τα θέματα διακόσμησης των αγγείων και τις τοιχογραφίες των σπιτιών. Η πόλη καταστρέφεται και πάλι, πιθανόν από Μυκηναίους, καθώς η νέα πόλη (1400-1100 π.Χ.) έχει πολλά μυκηναϊκά χαρακτηριστικά (ιερά, παλάτι κ.λπ.). Η πόλη εγκαταλείφθηκε για άγνωστους λόγους και σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της βρίσκεται μέσα στη θάλασσα.

Σταματάμε επίσης στη Σπηλιά του Παπάφραγκα, όπως ονομάζονται τα τρία συνεχόμενα σπήλαια, μοναδικής ομορφιάς (επισκέψιμα μόνο με βάρκα), τα οποία χρησιμοποιήθηκαν ως καταφύγια και ορμητήρια πειρατών. Ακριβώς απέναντι τους, οι εντυπωσιακοί όγκοι των Γλαρονησιών, ηφαιστειακής προ¬έλευσης, με ύψος που ξεπερνά τα 20 μ. Οι μικρές θαλασσινές σπηλιές τους και τα νερά με χρώματα της γκάμας του γαλάζιου και του πράσινου δημιουργούν ένα σκηνικό ανυπέρβλητης ομορφιάς. Μετά από 10 χλμ. διαδρομής, φθάνουμε τελικά στα Πολλώ- νια, ψαράδικο λιμάνι με θέα προς την Κίμωλο και υπέροχη αμμουδιά, ένα από τα πλέον τουριστικά ανεπτυγμένα σημεία της Μήλου. Οι 60 παραλίες του νησιού είναι η μία καλύτερη από την άλλη. Απίστευτοι χρωματισμοί και σχηματισμοί, σπηλιές, βράχια, λευκή άμμος. Όσο δύσκολοι επισκέπτες και αν είμαστε, πολ-λές θα μας συγκινήσουν. Το Σαρακήνικο είναι ίσως η “σταρ” των παραλιών της Μήλου. Σεληνιακό τοπίο με κατάλευκα βράχια και καταγάλανα νερά. Κοντά στον Αδάμαντα οι αμμουδερές παραλίες Λαγκάδα και Παπικινού.

Νότια, το Παλαιοχώρι και η Αγία Κυριακή. Το Κλέφτικο ή “Θαλασσινά Μετέωρα” και η Συκιά ή “Σμαραγδένια Σπηλιά” είναι από τα εντυπωσιακότερα τοπία της Με¬σογείου. Η γοητεία των πελώριων, ασύμμετρων ογκόλιθων, που ξεφυτρώνουν μέσα από τη θάλασσα είναι μοναδική, όπως φαντασμαγορικοί είναι και οι χρωματισμοί που δημιουργούν στα νερά της σπηλιάς, οι ηλιαχτίδες που εισχωρούν από το τμήμα της οροφής που έχει καταπέσει. Το Εμπορείο με την ήρεμη παραλία και το ήσυχο ψαροχώρι. Η Χιβαδόλιμνη με την μικρή λιμνούλα με τις αχιβάδες, που στολίζουν το βυθό. Επίσης το Ριβάρι, ο Άσπρος Κάβος και ο Άγιος Σώζων. Επισκεπτόμαστε και την Ζεφυρία, μεσόγειο χωριό και παλιά πρωτεύουσα του νησιού. Ταξιδεύοντας στο νησί δεν παραλείπουμε να ικανοποιήσουμε και την γεύση μας, γι’ αυτό δοκιμάζουμε τα παραδοσιακά πι- ταράκια με την έντονη γεύση του μηλέικου τυριού, ενώ παίρνουμε μαζί μας βαζάκια με “κουφέτο”, γλυκό του κουταλιού από κολοκύθα, για τις κρύες νύχτες του χειμώνα. Τα πλούσια ορυκτά κοιτάσματα της Μήλου, προερχόμενα από την ηφαιστειακή της δράση σε παλιότερες εποχές, έχουν μεγάλη χρησιμότητα στην ελληνική και ξένη αγορά, καθώς από το τέλος του 19ου αιώνα άρχισε στο νησί η συστηματική εξόρυξή τους.

Η περιήγηση στη Μήλο δεν τελειώνει ποτέ. Όσο την ταξιδεύουμε, ανακαλύπτουμε και καινούργιες γωνιές, που δεν είχαμε ξαναδεί. Πάντα θα θέλουμε να ξαναγυρνάμε και να πιάνουμε το κουβάρι από την αρχή. Γιατί η Μήλος έχει πολλούς και ποικίλους τρόπους να μας μείνει αξέχαστη.


Μεταλλευτικό Μουσείο Μήλου


Στους χώρους του Μουσείου, αντικείμενα, εικόνες και φωτογραφίες παρουσιάζουν την εντυπωσιακή γεωλογική ιδιαιτερότητα της Μήλου και αφηγούνται με τον τρόπο τους τη μεταλλευτική ιστορία του νησιού, αποτίοντας, παράλληλα, έναν ελάχιστο φόρο τιμής σε όλους αυτούς που εργάστηκαν και εργάζονται για την ανάπτυξη της μεταλλείας στο νησί, και συνδέοντας το παρελθόν με το σήμερα.

Το κτίριο που στεγάζει το Μουσείο περιλαμβάνει το ισόγειο και τον α' όροφο, που συναποτελούν τον κατ’εξοχήν εκθεσιακό χώρο, καθώς και τους βοηθητικούς χώρους του υπογείου. Στο ισόγειο, ο επισκέπτης έρχεται σε πρώτη επαφή με τη μεταλλευτική ιστορία και δραστηριότητα της Μήλου. Μια σειρά από φωτογραφίες, απεικονίσεις και πίνακες αποδίδουν παραστατικά τα διάφορα στάδιά της. Η παρουσίαση πλαισιώνεται από παλιούς και σύγχρονους γεωλογικούς και τοπογραφικούς χάρτες του νησιού, διάφορα αυθεντικά εργαλεία και όργανα. Επίσης παρουσιάζονται απεικονίσεις της σημερινής εξορυκτι- κής δραστηριότητας και των εργασιών περιβαλλοντικής αποκατάστασης. Η αίθουσα του α' ορόφου είναι αφιερωμένη στην παρουσίαση του ορυκτού πλούτου της Μήλου.

Δείγματα ορυκτών που κυριαρχούν στις σημερινές εξορυκτικές δραστηριότητες του νησιού παρουσιάζονται σε βιτρίνες, μαζί με φωτογραφικό υλικό και πληροφορίες για τον τρόπο επεξεργασίας και τις χρήσεις τους. Στον ίδιο όροφο εκτίθεται για πρώτη φορά η Συλλογή Οψιδιανού του Μηλιού λαογράφου και συλλέκτη Ζαφείρη Βάου, που αποτελείται από τέχνεργα από οψιδιανό, αυτή τη χαρακτηριστική μηλιακή ηφαιστειακή πέτρα, που αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο στην αρχαιολογία της πρώιμης εργαλειοτεχνίας του Αιγαίου.

Η συλλογή περιλαμβάνει πολλά αντιπροσωπευτικά τέχνεργα της κατεργασίας του οψιδιανού στα λατομεία της Μήλου (Νύχια, Δεμενεγάκι), που αποτέλεσαν τον κύριο τροφοδότη οψιδιανού των προϊστορικών οικισμών του Αιγαίου για επτά περίπου χιλιετίες, και των λιθοτεχνιών των προϊστορικών οικισμών. Οι βοηθητικοί χώροι του υπογείου αποτελούνται από μια αίθουσα χωρητικότητας 40 ατόμων, εξοπλισμένη με οπτικοακουστικά μέσα για την προβολή βίντεο σχετικών με τη θεματολογία του Μουσείου και την φιλοξενία εκδηλώσεων επιστημονικού περιεχομένου, καθώς και μία αίθουσα πολλα¬πλών χρήσεων για την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών προ¬γραμμάτων, ειδικών εκθέσεων κ.ά

Κατακόμβες Μήλου: Ένα παγκόσμιο Χριστιανικό μνημείο



 Στην περιοχή της αρχαίας πόλης, Ν. - Ν.Δ. του χωριού Τρυπητή, σε ύψος 150 μέτρων πάνω από τη θάλασσα, σε μια σχετικά απότομη πλαγιά, βρίσκονται οι Κατακόμβες της Μήλου. Τόπος συγκέντρωσης των πρώτων Χριστιανών, για να τελέσουν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα και να θάψουν τους νεκρούς τους, μακριά από τα βλέμματα των ειδωλολατρών εκείνης της εποχής και των διωκτών τους. Είναι μοναδικές σε μέγεθος στον ελλαδικό χώρο και από τις πιο αξιόλογες, μαζί με αυτές της Ρώμης και των Αγίων Τόπων, σε παγκόσμιο επίπεδο. Κατασκευάστηκαν σε ηφαιστειακό τόφφο (σχετικά μαλακό πέτρωμα) και αποτελούν ένα μεγαλοπρεπές παλαιοχριστιανικό μνημείο, που προσδιορίζει ότι ο χριστιανισμός στο νησί ήταν γνωστός από τον 1ο αιώνα, με μεγάλη ανάπτυξη όμως τον 3ο και 4ο αιώνα (Ross, 1843).

Οι Κατακόμβες ανακαλύφθηκαν από αρχαιοκάπηλους και έγιναν γνωστές μετά τη σύλησή τους, το 1840. Είναι τρεις και μαζί με πέντε διαδρόμους και ένα νεκρικό θάλαμο αποτελούν ένα δαιδαλώδες σύστημα συνολικού σημερινού μήκους 185 μέτρων. Είχαν εισόδους στο εξωτερικό περιβάλλον, αλλά σήμερα λειτουργεί μόνο μία, αυτή της δεύτερης κατακόμβης ή των «Πρεσβυτέρων», απ’ όπου μπορεί να εισέλθει ο επισκέπτης.Στο εσωτερικό των Κατακομβών, δεξιά και αριστερά επάνω στους τοίχους, υπάρχουν τα «αρκοσόλια» (σκαμμένες αψίδες) όπου μέσα σ’ αυτά, καθώς και στο πάτωμα, ανοίγονταν οι τάφοι. Αρκοσόλια σήμερα σώζονται 126 (Πετροχείλου, 1972) και υπολογίζεται ότι έχουν ταφεί μερικές χιλιάδες νεκρών. Σε κάθε τάφο υπήρχε λυχνάρι, ενώ σήμερα έχουν τοποθετηθεί ηλεκτρικοί λαμπτήρες που φωτίζουν το χώρο διακριτικά και δημιουργούν την ατμόσφαιρα εκείνων των χρόνων.

Στους τάφους των πιο διακεκριμένων προσώπων ζωγράφιζαν χριστιανικά σύμβολα ή χάραζαν επιγραφές. Μια τέτοια επιγραφή μπορεί να δει ο σημερινός επισκέπτης στη δεύτερη κατακόμβη, στο 6ο αρκοσόλιο δεξιά. Είναι η επιγραφή των «Πρεσβυτέρων», απ’ όπου και το όνομά της. Ακόμα στην ίδια κατακόμβη, στη μέση περίπου, υπάρχει ένας τάφος σκαμμένος στο βράχο υπό μορφή σαρκοφάγου. Η δραστηριότητα των πρώτων χριστιανών στις Κατακόμβες σταματά λίγο μετά τη θεσμοθέτηση της ανεξιθρησκίας ή μέχρι να καταστραφεί και να εγκαταλειφθεί η αρχαία πόλη του Κλήματος από σεισμούς τον 5ο ή 6ο αιώνα μ.Χ


Tags: ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ… σε μέρη ονειρεμένα, ΝΗΣΙ, ΕΛΛΑΔΑ, ΑΙΓΑΙΟ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΜΗΛΟΣ, ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ
Που θα μείνετε…
Που θα διασκεδάσετε…