Βυζίτσα Πηλίου

Στις δασωμένες πλαγιές του Πηλίου, του βουνού των Κενταύρων, είναι φωλιασμένο ένα πανέμορφο χωριό, η Βυζίτσα. Περιτριγυρισμένη από κατάφυτες πλαγιές και έχοντας τη «ματιά» της ανοιχτή στον Παγασητικό Κόλπο, ξεχωρίζει για την πηλιορείτικη αρχιτεκτονική της, μα και για τις λαχταριστές παραδοσιακές γεύσεις της. Κλείστε δωμάτιο σ’ έναν από τους ατμοσφαιρικούς ξενώνες της και ανανεωθείτε μέσα σ’ ένα τριήμερο, κάνοντας πεζοπορίες σε κατάφυτα μονοπάτια, ποδήλατο και  ιππασία στα δάση ή δίπλα στα κύματα του Παγασητικού...

Κείμενο - Φωτογραφίες: Ιωάννα Παραβάλου


Προικισμένο με αστείρευτη ομορφιά, το Πήλιο είναι τόπος μαγικός! Όχι άδικα, λοιπόν, οι θεοί του Ολύμπου λέγεται πως το διάλεξαν για εξοχική κατοικία τους… Πλημμυρισμένο από κάθε λογής δέντρα και αρωματικά βότανα, γεμάτο μυρωδιές από τη νοτισμένη γη και ντυμένο στα φθινοπωρινά χρώματα, το βουνό των Κενταύρων έχει το δικό του τρόπο να κλέβει τις καρδιές αυτή την εποχή. Ανάμεσα στα τόσα πανέμορφα χωριά του, τα «πέτρινα στολίδια» του, διαλέξαμε τη Βυζίτσα, το περήφανο αρχοντοχώρι, που πλαισιώνουν πυκνά δάση από καστανιές και αιωνόβια πλατάνια κι αγναντεύει από υψόμετρο 540 μ. τη θάλασσα του Παγασητικού…


     

Περπατώντας στις γραφικές γειτονιές της, θα ανακαλύψουμε πέτρινες πηγές με κρυστάλλινα νερά, μια απλόχωρη πλατεία με πανύψηλα πλατάνια και γραφικά ταβερνάκια, παλιές εκκλησίες και εντυπωσιακά πετρόχτιστα αρχοντικά. Πολλά από αυτά έχουν μετατραπεί σε φιλόξενους παραδοσιακούς ξενώνες. Τα λιθόστρωτα καλντερίμια της Βυζίτσας  οδηγούν από το χωριό στα δάση και τις ρεματιές που κρύβουν στην «αγκαλιά» τους βιαστικά ποτάμια και ρυάκια με άφθονα νερά...

Κι αν από τις τόσες βόλτες μάς ανοίξει η όρεξη, κανένα πρόβλημα. Στις ταβέρνες της Βυζίτσας, δίπλα στο αναμμένο τζάκι, θα απολαύσουμε πλούσιες παραδοσιακές γεύσεις, φτιαγμένες με παλιές μυστικές συνταγές και με τα αγνά προϊόντα της πηλιορείτικης γης.

Σε κοντινή απόσταση βρίσκονται και πολλά πανέμορφα χωριά, όπως οι Μηλιές, οι Πινακάτες, ο Άγιος Γεώργιος Νηλείων, η Άνω Γατζέα… για να κάνουμε τις εξορμήσεις μας.

 

Στα μονοπάτια του χθες…

Αναζητώντας την ιστορία του τόπου, μαθαίνουμε πως η Βυζίτσα, όπως και τα υπόλοιπα χωριά του Πηλίου, κατοικήθηκε για πρώτη φορά το 16ο αιώνα. Ένας Τούρκος σουλτάνος χάρισε στα χωριά αυτά την αυτονομία τους και η περιοχή άρχισε να αναπτύσσεται. Γι’ αυτό το λόγο πολλοί Έλληνες από άλλα μέρη ήρθαν εδώ, για να αποφύγουν τους φόρους και την καταπίεση. Ανάμεσά τους και κάποιοι πρωτομάστορες της πέτρας από την Ήπειρο. Δικά τους δημιουργήματα είναι τα εντυπωσιακά σπίτια, οι πλατείες και οι εκκλησιές που θαυμάζουμε. Πολλά από τα αρχοντικά της Βυζίτσας ανήκαν σε Έλληνες Αιγυπτιώτες, που ξενιτεύτηκαν κι έκαναν  περιουσίες, όμως, πάντα επέστρεφαν στον τόπο τους, δημιουργώντας και ευεργετώντας τη γενέτειρά τους.

       

Βόλτα στην ομορφιά της…

Η Βυζίτσα είναι ένα ζωντανό υπαίθριο μουσείο της παραδοσιακής πηλιορείτικης αρχιτεκτονικής. Από τη δεκαετία του '80 είναι χαρακτηρισμένος διατηρητέος οικισμός.  Βγαίνοντας σεργιάνι στα πλακόστρωτα καλντερίμια της, ανακαλύπτουμε αργά, νωχελικά, την ιδιαίτερη φυσιογνωμία της, που χαρακτηρίζεται από τα επιβλητικά πέτρινα αρχοντικά της, στολισμένα με μικρά περίτεχνα παράθυρα και βαριές ξύλινες αυλόπορτες. Πίσω από τους ψηλούς μαντρότοιχους, που προστάτευαν άλλοτε την ιδιωτική ζωή της οικογένειας, κρύβονται ολάνθιστες αυλές με ορτανσίες, γαρδένιες, χρυσάνθεμα και τριανταφυλλιές. Τα βήματά μας μάς οδηγούν στην κεντρική πλατεία με τα αιωνόβια πλατάνια, την πέτρινη βρύση, τα ταβερνάκια και τα καφενεία. Ασφαλώς, θα επισκεφθούμε την εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής (1725), με ξυλόγλυπτο άμβωνα και ωραίες τοιχογραφίες, αλλά και το βυζαντινό Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου μέσα σε κατάφυτο περιβάλλον, που χτίστηκε το 1789 και διαθέτει περίτεχνες τοιχογραφίες. Στους χώρους του έχει δημιουργηθεί και δανειστική βιβλιοθήκη.

      

Πεζοπορία στα δάση…

Οι λάτρεις της πεζοπορίας θα βρουν εδώ το δικό τους «παράδεισο»… Τρία πεζοπορικά μονοπάτια ξεκινούν από τη Βυζίτσα για να φθάσουν σε διπλανά χωριά ή στη ρεματιά με τον καταρράκτη, μέσα από μια πανδαισία χρωμάτων, αρωμάτων και αισθήσεων.

Είναι τα παλιά μονοπάτια που χρησιμοποιούσαν άλλοτε οι κάτοικοι του χωριού για τις μετακινήσεις τους. Οι διαδρομές αυτές είναι εύκολες και διαρκούν από μισή έως μία ώρα. Καλό είναι να έχουμε μαζί μας οδηγό βουνού ή άτομο που να γνωρίζει καλά τα μονοπάτια.

        

Η πρώτη διαδρομή ξεκινά από το πέτρινο καλντερίμι κάτω από την πλατεία της Βυζίτσας, συναντά την παλιά πέτρινη βρύση, συνεχίζει μέσα στο δάσος και οδηγεί στο χωριό Πινακάτες.

Η δεύτερη διαδρομή ξεκινά μπροστά από την εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής, κατηφορίζει από το πέτρινο καλντερίμι, συνεχίζει σε χωμάτινο μονοπάτι, περνά από τους καταρράκτες, τον παραδοσιακό οικισμό Αργυραίικα και καταλήγει στα Καλά Νερά.


     

Η τρίτη διαδρομή συνδέει τη Βυζίτσα με το Σταθμό Μηλεών και το γραφικό τρενάκι του Πηλίου. Μπορούμε να συνδυάσουμε αυτή την πεζοπορία με ένα ταξίδι με το γραφικό «Μουτζούρη», το τρενάκι του Πηλίου.

 

Μια αλλιώτικη εμπειρία!

Είναι πράγματι μια ξεχωριστή εμπειρία το ταξίδι με το τρενάκι του Πηλίου που κάνει τη διαδρομή ξεκινώντας από τα Λεχώνια και φθάνοντας ως τις Μηλιές, μέσω Γατζέας, Αγίας Τριάδας, Αγίου Αθανασίου Πινακάτων και Αργυραίικων. Ο γραφικός σταθμός του στις Μηλιές είναι πολύ κοντά από εδώ (3 χλμ. περίπου), γι' αυτό και δεν θα το χάσουμε.

Το τρενάκι αυτό κατασκευάστηκε από το μηχανικό Εβαρίστο ντε Κίρικο, για λογαριασμό της Εταιρείας Θεσσαλικών Σιδηροδρόμων. Από το 1895 μέχρι το 1971 που εκτελούσε τη μαγευτική διαδρομή του ως τα χωριά, μετέφερε ανθρώπους αλλά και εμπορεύματα, βοηθώντας με το δικό του τρόπο στην ανάπτυξη του τόπου.

Η λειτουργία του ξανάρχισε το 1986, σκαρφαλώνοντας στα χωριά του Πηλίου με ταχύτητα 25 χλμ. την ώρα. Αργά - αργά, λοιπόν, απολαμβάνουμε τις ομορφιές του Πηλίου, σαν το παλιό καλό κρασί!

 

 

Για ιππασία στα Καλά Νερά

Αν μας αρέσει η ιππασία μέσα σε δάση ή δίπλα στα κύματα, στα «πόδια» της Βυζίτσας, στα Καλά Νερά, βρίσκεται ο Ιππικός Φυσιολατρικός Όμιλος Μηλεών (ΙΦΟΜ), όπου ο ιδιοκτήτης του, ο Θανάσης Βίτος, θα οργανώσει μαζί μας μια βόλτα με άλογα, ανάλογα με την εμπειρία μας.


    

Για περισσότερες πληροφορίες: ΙΦΟΜ (Ιππικός Φυσιολατρικός Όμιλος Μηλεών), τηλ.: 6936 909991, 6981 176160.

 

 

Συνδυάζοντας ποδήλατο και ιππασία…

Με αφετηρία μας την Κάτω Γατζέα θα ξεκινήσουμε με τα ποδήλατά μας για μια πιο μακρινή, αλλά άκρως ενδιαφέρουσα διαδρομή που διαρκεί συνολικά 3 ώρες. Κινούμαστε ποδηλατώντας δίπλα στη θάλασσα με κατεύθυνση προς τα Καλά Νερά και φθάνουμε στον Ιππικό Όμιλο Μηλεών. Εδώ θα ξεκουραστούμε για λίγο, χαζεύοντας τα πανέμορφα άλογα του ομίλου, θα ακούσουμε ιστορίες από τη μυθολογία, τις χρήσεις του αλόγου από τον άνθρωπο και τις καθημερινές δραστηριότητες στο Πήλιο... Ώρα, όμως, να αφήσουμε τα ποδήλατα και να συνεχίσουμε τη βόλτα μας στην πλάτη ενός αλόγου, με κατεύθυνση τις παραλίες του Παγασητικού, ακολουθώντας διαδρομές που κινούνται μέσα από κατάφυτα μονοπάτια, από δάση με πανύψηλα πλατάνια, εκτάσεις με ελαιώνες και αγροτικούς χωματόδρομους. Η διαδρομή είναι βατή για όλους. Επιστροφή στον Ιππικό Όμιλο και με τα ποδήλατά μας πλέον επιστρέφουμε γεμάτοι εικόνες στη βάση μας.

    

Πληροφορίες για ποδηλατικές διαδρομές στο Πήλιο: Montis Ordo: Κάτω Γατζέα Πηλίου, τηλ.: 6977 955298, 24230-23226, www.montisordo.com www.montisordo.gr  (υπεύθυνος: Αλέξανδρος Πετρούτσος). Site για ποδηλατικές διαδρομές: www.pilion-activities.eu/cycling  

 

 

Λαχταριστές γεύσεις κι αρώματα…

Οι πεζοπορίες στα δάση και στον οικισμό μάς άνοιξαν την όρεξη… Στον αέρα μυρωδιές από τα αναμμένα τζάκια, αλλά κι από παραδοσιακές νοστιμιές. Καιρός, λοιπόν, για ξεκούραση και καλό φαγητό. Θα ξεκινήσουμε με ένα τσιπουράκι και μεζεδάκια, για να συνεχίσουμε με παραδοσιακό σπετζοφάι, τσιτσίραβλα, χόρτα με αυγά, χορτόπιτες, κολοκυθόπιτες (γλυκές και αλμυρές), μπουμπάρι (έντερο γεμιστό με ρύζι, συκώτι αρνίσιο ή κατσικίσιο), κουνέλι ή αγριογούρουνο στιφάδο, γίδα βραστή, αρνάκι σταμνάτο, αγριογούρουνο με δαμάσκηνα και κάστανα, τηγανιά, κόκορα κρασάτο με χυλοπίτες και πολλά άλλα...


     

Τα γλυκά του κουταλιού είναι βέβαια σε πρώτο πλάνο όλο το χρόνο στο Πήλιο. Θα δοκιμάσουμε οπωσδήποτε γλυκό κάστανο, φιρίκι με αμύγδαλο, καρυδάκι, αγριοκέρασο κι ό,τι άλλο λαχταρά η ψυχή μας…


     

Σαν πέσει η νύχτα, θα πιούμε το ποτό μας ή ένα ζεστό τσάι του βουνού δίπλα στο αναμμένο τζάκι, παίζοντας επιτραπέζια παιχνίδια με την παρέα μας και κάνοντας σχέδια για τις εξορμήσεις μας την επόμενη μέρα…

 

 

 

Αξίζει να δείτε:

 

• Τα αρχοντικά της Βυζίτσας.

• Τη γραφική πλατεία της και τις πέτρινες σκεπαστές  βρύσες.

• Την εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής.

* Τη Μονή Αγίου Ιωάννου Προδρόμου.

* Την πέτρινη βρύση Μούσγα του 1888.

• Το σταθμό στις Μηλιές για βόλτα με το τρενάκι.

• Το χωριό Μηλιές.

• Το χωριό Πινακάτες με τη βρύση του 19ου αι. με τις λεοντοκεφαλές.

* Το χωριό Άγιος Γεώργιος Νηλείων.

 

Πώς θα πάτε:

Με δικό σας αυτοκίνητο θα διανύσετε από Αθήνα ως το Βόλο 319 χλμ. και από Θεσσαλονίκη 248 χλμ. Η Βυζίτσα απέχει από το Βόλο 31 χλμ.

 

 

Πού θα μείνετε:

Στη Βυζίτσα:

«Glorious Peleys Castle»: 24230-86671

«Αρχοντικό Καραγιαννόπουλου»: 24230-86717

«Αρχοντικό Μπλάνα»: 24230-86840

«Αρχοντικό Μιχόπουλου»: 24230-86860

«Αρχοντικό Σαντίκου»: 24230-86765.

«Κουκλόσπιτο»: Ενοικιαζόμενη εξοχική κατοικία με τζάκι, για 2-4 άτομα: 24230-86150, 6972 778797, www.aroundpelion.com/dollhouse

Στην Άνω Γατζέα: «Villa Amanti», πανέμορφος παραδοσιακός ξενώνας, ιδανικός για ολόκληρη παρέα (έως 9 ενήλικες).  Τηλ.: 6944 446010 (Αντιγόνη) και 6944 807891 (Αμαλία), www.villa-amanti.gr

 

 

Πού θα φάτε:

Στη Βυζίτσα: Στην πλατεία του χωριού: «Γιωργάρας» (24230-86150). Δοκιμάστε σπεντζοφάι, τράγο με τραχανά στην κατσαρόλα, γίδα βραστή, μπουμπάρι και κεφτέδες. «Μπαλκονάκι» (24230-86321). Δοκιμάστε αγριογούρουνο στιφάδο και εξοχικό.

Στην Άνω Γατζέα: Στην ταβέρνα «Το Αγγελικόν», για μπουμπάρι, κρεμμυδοκεφτέδες, σπετζοφάι, μελόφετα, συκωτάκια λαδορίγανη, γουρουνόπουλο ψητό και αρνάκι στο φούρνο. Στο Σταθμό Άνω Γατζέας, στο παραδοσιακό «Καφενείο του Γιώργου» στο σταθμό, για κεφτεδάκια με κόκκινη σάλτσα και πατάτες τηγανητές. Στο Βόλο, στη Νέα Ιωνία, στο  μεζεδοπωλείο «Το Φιλαράκι» για απίθανους θαλασσινούς μεζέδες

Για γλυκό - καφέ - ποτό: Στη Βυζίτσα: Στο «Πάει καιρός…» (24230-86288) και στον «Ερωδιό» (6984 667253). Στην Κάτω Γατζέα, στο ζαχαροπλαστείο «Γιαλοπαρμένο» για μεγάλη ποικιλία γλυκών.

 

Τι θα αγοράσετε:

Από τον Αγροτουριστικό Συνεταιρισμό Γυναικών Βυζίτσας «Εσπερίδες» (24230-86838, δίπλα στο πάρκινγκ) θα αγοράσετε σπιτικά γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες, αρωματικά βότανα, πίτες, τουρσιά και χειροποίητα ζυμαρικά. Από τα τουριστικά περίπτερα «Μελοδηγός» και «Μελένιο» θα αγοράσετε καλό μέλι και προϊόντα που σχετίζονται με αυτό. Από το εργαστήριο κεραμικής «Κεραμιδόγατος» θα ψωνίσετε καλόγουστα κεραμικά είδη. Από τους πλανόδιους πωλητές θα πάρετε φρεσκοκομμένα μήλα και φιρίκια, κάστανα, καρύδια και τσίπουρο.



Tags: Με τα Μάτια της Ιωάννας, ΠΗΛΙΟ, ΧΕΙΜΩΝΑΣ, ΧΕΙΜΩΝΑΣ, ΔΙΑΚΟΠΕΣ, ΠΑΡΑΒΑΛΛΟΥ ΙΩΑΝΝΑ
Που θα μείνετε…
Που θα διασκεδάσετε…