ΣΤΕΜΝΙΤΣΑ

Στις ελατοσκέπαστες βουνοκορφές της Ορεινής Αρκαδίας, ένα σκαλοπάτι  πριν από τον ουρανό, ένα πετρόχτιστο χωριό με ιστορία αιώνων και παράδοση στην αργυροχρυσοχοϊα διεκδικεί, επάξια, μια θέση στην καρδιά μας. Στα πλακόστρωτα καλντερίμια του περπατούν χέρι-χέρι το  τιμημένο χθες με το ανανεωμένο σήμερα. Κι αυτό το σμίξιμο κρατάει χρόνια…

Επιβλητικά αρχοντικά, μεταβυζαντινές εκκλησιές, ιστορικά μοναστήρια και γεύσεις παραδοσιακές συνθέτουν την εικόνα της γραφικής Στεμνίτσας Γορτυνίας. Ανακαλύψτε την!

 

Κείμενο - Φωτογραφίες: Ιωάννα Παραβάλου

 

Αυθεντική, παραδοσιακή και ξεχωριστή, η Στεμνίτσα απαγκιάζει στις δυτικές πλαγιές του ελατοσκέπαστου Μαίναλου, στους πρόποδες της Κλινίτσας, σε υψόμετρο 1.100 μ. Έχει το χάρισμα να σε κερδίζει με την πρώτη ματιά! Περπατώντας στις γραφικές γειτονιές της με τα πέτρινα αρχοντικά, αναπαλαιωμένα σήμερα τα περισσότερα από αυτά, νιώθεις πως τούτος ο τόπος δεν μοιάζει με κανέναν άλλο! Στον κεντρικό δρόμο που τη διασχίζει, βλέπουμε αρκετά μαγαζιά με κοσμήματα, φτιαγμένα από τα νέα παιδιά που συνεχίζουν με αγάπη και μεράκι την παράδοση του τόπου, την τέχνη της αργυροχρυσοχοϊας. Στην πλατεία του χωριού δεσπόζει η επιβλητική εκκλησία του Αγίου Γεωργίου με το πανύψηλο καμπαναριό, που είναι φτιαγμένο με άσπρη πελεκητή πέτρα από το 1877. Εδώ βρίσκονται τα περισσότερα ταβερνάκια και καφέ για να ξεκουραστούμε, απολαμβάνοντας το καφεδάκι μας, ένα τσιπουράκι ή ένα  πλούσιο γεύμα με γεύσεις παραδοσιακές.

       

Ξεφυλλίζοντας θύμησες…

Στη θέση που είναι σήμερα χτισμένη η Στεμνίτσα υπήρχε άλλοτε η αρχαία πόλη Υψούς. Η σημερινή της ονομασία δόθηκε το 746 μ.Χ., έχει σλαβική προέλευση και σημαίνει «τόπος δασώδης και σκιερός». Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συμβολή της Στεμνίτσας στον αγώνα του 1821, καθώς ήταν το κέντρο ανεφοδιασμού τροφίμων και πολεμοφοδίων. Το Μάιο του 1821 σε ένα από τα κελιά της Μονής της Ζωοδόχου Πηγής συνεδρίασε η Πρώτη Πελοποννησιακή Γερουσία, ενώ το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου έγινε η πρώτη πρωτεύουσα της επαναστατημένης Ελλάδας για ένα μήνα.

 

Βόλτα στα δρομάκια της…

Λένε πως για να ανακαλύψεις έναν τόπο, πρέπει να έχεις γερά πόδια για να τον περπατήσεις, μα κι ανοιχτή καρδιά για να τον νιώσεις…  Βγαίνουμε, λοιπόν, σεργιάνι στα καλντερίμια της πίσω από το καμπαναριό της πλατείας, για να φθάσουμε ψηλά ως το Κάστρο με το Ηρώο… Από εδώ θα απολαύσουμε τη φανταστική θέα προς το χωριό, αλλά και το Φαράγγι του Λούσιου. Λίγο πριν το Ηρώο, συναντάμε την παλιά βυζαντινή εκκλησία Παναγία η Μπαφέρω (12ος αι.). Στη βόλτα μας στις γειτονιές της Στεμνίτσας θα θαυμάσουμε τα πετρόχτιστα αρχοντικά της, χτισμένα με σεβασμό στην παραδοσιακή γορτυνιακή αρχιτεκτονική.

Από την πλατεία θα κάνουμε άλλη μια βόλτα ως το ενδιαφέρον Λαογραφικό Μουσείο της Στεμνίτσας, που κρύβει μέσα του τη ζωή των ανθρώπων του τόπου στο διάβα του χρόνου… από τα παραδοσιακά επαγγέλματα του γανωματή, του καμπανά, του αργυροχρυσοχόου, μέχρι εντυπωσιακές παραδοσιακές φορεσιές και πολλά άλλα κειμήλια. Στεγάζεται στο επιβλητικό αρχοντικό Χατζή. Σχεδόν αντίκρυ του ορθώνεται μέσα σε καταπράσινο κήπο η Τεχνική Σχολή Αργυροχρυσοχοϊας, όπου η νέα γενιά διδάσκεται και συνεχίζει την παράδοση του τόπου στην αργυροχρυσοχοϊα.

Μια όμορφη πεζοπορία θα μας φέρει από το δρομάκι πίσω από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής ως την ιστορική Μονή Ζωοδόχου Πηγής, από όπου θα απολαύσουμε υπέροχη θέα προς το χωριό και τις γύρω βουνοκορφές.

Από το φούρνο της Στεμνίτσας θα αγοράσουμε λαχταριστή τυρόπιτα και ζυμωτό ψωμί, στο ζαχαροπλαστείο «Αρκαδικόν» θα απολαύσουμε υπέροχα γλυκά (καρυδόπιτα, αμυγδαλωτά, σκαλτσουνάκια, δίπλες, καρυδοκουραμπιέδες, γλυκά του κουταλιού…), ενώ από το μπακάλικο του χωριού και τα μαγαζιά με παραδοσιακά προϊόντα θα ψωνίσουμε καρύδια, κάστανα, μέλι, χειροποίητα ζυμαρικά κι αρωματικά βότανα.

       

     

Δράσεις στο Φαράγγι του Λούσιου

Για να έρθουμε πιο κοντά στη φύση και να αθληθούμε στον καθαρό αέρα, το Φαράγγι του Λούσιου προσφέρεται για δραστηριότητες εναλλακτικού τουρισμού, με πεζοπορίες από τη Μονή Αγίου Ιωάννου Προδρόμου ως την Παλαιά και τη Νέα Μονή Φιλοσόφου, αλλά και ράφτινγκ στα κρυστάλλινα κι ατίθασα νερά του Λούσιου ποταμού.

Πρόσφατα, η Αρκαδία απέκτησε ένα από τα μόλις 8 διεθνώς πιστοποιημένα μονοπάτια στην Ευρώπη, το Menalon Trail. Περπατώντας το, θα έρθουμε πιο κοντά  στη μαγεία της αρκαδικής φύσης. Το πρώτο κομμάτι του ξεκινά από τη Στεμνίτσα και καταλήγει στη Δημητσάνα. Έχει απόσταση 12,4 χλμ. και διαρκεί περίπου 4,5 ώρες. Η υψομετρική διαφορά είναι από τα 420 στα 1.095 μέτρα. Η διαδρομή είναι συστηματικά σηματοδοτημένη, ενώ υπάρχουν και αρκετές πινακίδες προσανατολισμού.

Τα βράδια στη Στεμνίτσα περνούν με καλό φαγητό δίπλα στο αναμμένο τζάκι στις ταβέρνες της πλατείας και ποτό σε κάποιο καφέ-μπαρ, με παρεϊστικη ατμόσφαιρα και ανεβασμένη διάθεση…

       

     

 

Αξίζει να δείτε:

 

  • Το Λαογραφικό Μουσείο Στεμνίτσας.
  • Τις εκκλησίες της Ζωοδόχου Πηγής ή Χρυσοπηγής (15ος αι.), των Τριών Ιεραρχών (17ος αι.), του Αγίου Νικόλαου (14ος αι.) και της Παναγίας της Μπαφέρω (12ος αι.) στο Κάστρο.
  • Τη Μονή Αγίου Ιωάννου Προδρόμου.
  • Την Αρχαία Γόρτυνα, μία από τις σημαντικότερες αρχαίες αρκαδικές πόλεις, ερείπια της οποίας σώζονται κοντά στις όχθες του Λούσιου. Το ρωμαϊκό ωδείο, τα ερείπια του ναού του Απόλλωνα (7ος αι. π.Χ.) και της Ακρόπολης (10ος-6ος αι. π.Χ. ) και η τρίκλιτη βασιλική του Αγίου Τίτου (7ος αι. μ.Χ.) θεωρούνται από τα σημαντικότερα μνημεία.
  • Το Γεφύρι του Κόκορη στο Λούσιο ποταμό.
  • Τη Μονή Αιμυαλών.
  • Τη Νέα Μονή Φιλοσόφου με το αυτοκίνητο και από εκεί ως την Παλαιά Μονή Φιλοσόφου με τα πόδια.
  • Τη Δημητσάνα και τη Ζάτουνα.
  • Το Βαλτεσινίκο, χωριό της Αρκαδίας με το μεγαλύτερο υψόμετρο.
  • Τα χωριά Ελληνικό και Χρυσοβίτσι.
  • Την πετρόχτιστη Καρύταινα και το Κάστρο της.
  • Τα Λαγκάδια και τη Βυτίνα.
  • Την Κάψια, για να δείτε το επισκέψιμο οινοποιείο με εργαστήρι ξυλογλυπτικής και ένα από τα σημαντικότερα σπήλαια της Πελοποννήσου, με σταλακτίτες και σταλαγμίτες.

 

Δραστηριότητες:

Trekking Hellas Αρκαδίας: 210-3310323-6, 27910-25978, 2710-221912.

Eco Action: 210-3317866, 6976 510597.

 

 

Πώς θα πάτε:

·         Με το αυτοκίνητό σας στο δρόμο προς Τρίπολη, μέσω Λεβιδίου, Βυτίνας. Αθήνα - Βυτίνα: 181 χλμ. Βυτίνα - Στεμνίτσα: 25 χλμ.

·         Μπορείτε να πάτε και από Τρίπολη - Μεγαλόπολη - Ελληνικό -Στεμνίτσα. Τρίπολη - Στεμνίτσα: 45 χλμ.

 

Πού θα μείνετε:

«Country Club Τρικολώνιον»: 27950-29500-1, www.countryclub.gr

«Μπελλαίικο»: 27950-81286, 6976 607967, www.mpelleiko.gr

«Ξενώνας Στεμνίτσα»: 27950-81349, 6976 098850.

«Αρχοντικό Κολοκοτρώνη»: 6934 802229, 6976 098850.

«Αρχοντικό της Ζωής»: 6977 029314.

«Ασημακόπουλος» (ενοικιαζόμενα δωμάτια): 27950-81291, 6977 453436.

 «Ξενώνας Τσαρμπού»: 27950-81406, 6972 306151.

«Ξενώνας Θυμέλη»: 27950-29508.

 

 

Πού θα φάτε:

 «Στεμνίτσα» («Σαρακινιώτης»), «Συμπόσιο» (του Μάκη), «1821» (του Ροϊλού). Στην ταβέρνα «του Ταλούμη» (στο Ελληνικό).

 

Για καφέ:

«Σιμό και σιμό», «Θυμέλη», «Bar Art Ιστορία», «Καταφύγιο», «Γερουσία».

 

Για γλυκό: Στο «Αρκαδικόν» (εξαιρετικά παραδοσιακά αμυγδαλωτά, καρυδοκουραμπιέδες, δίπλες και καρυδόπιτα).

 

Τι θα φάτε:

Ψητά κρεατικά στα κάρβουνα, τυροκομικά και χειροποίητα ζυμαρικά (χυλοπίτες, λαζάνια, τραχανάς) κυριαρχούν στις γεύσεις της Αρκαδίας. Θα δοκιμάσουμε χοιρινό λαγωτό με καρυδάτη σκορδαλιά, αρνάκι φρικασέ με σέλινο ή με μυρώνια, κατσικάκι λαδορίγανη, λαχανοντολμάδες, πίτες, κόκορας με χυλοπίτες, αρνίσια παϊδάκια στα κάρβουνα και γίδα ή ζυγούρι σούπα.

 

Τι θα αγοράσετε:

Κοσμήματα σε χρυσό και ασήμι από τα εργαστήρια αργυροχρυσοχοϊας, παραδοσιακά γλυκά, αρωματικά βότανα, ζυμαρικά και τραχανά από το μπακάλικο.

 

 



Tags: Με τα Μάτια της Ιωάννας, ΣΤΕΜΝΙΤΣΑ, ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ, ΑΡΚΑΔΙΑ, ΔΙΑΚΟΠΕΣ
Που θα μείνετε…
Που θα διασκεδάσετε…